Nếu bạn đã sống chung với những cơn đau dạ dày suốt nhiều năm. Hẳn không ít lần bạn tự hỏi: “Đau bao tử, trào ngược hay viêm loét tá tràng – rốt cuộc mình đang gặp phải cái nào?” Cảm giác âm ỉ, nóng rát vùng bụng trên cứ tái đi tái lại khiến nhiều người dần quen và chủ quan bỏ qua, trong khi thực chất mỗi tình trạng lại có nguyên nhân và cách xử lý khác nhau.
Đau dạ dày là gì và vì sao cơn đau cứ tái đi tái lại?
Đau dạ dày là tình trạng niêm mạc dạ dày bị tổn thương, viêm hoặc rối loạn co bóp, gây ra những cơn đau âm ỉ, nóng rát hoặc quặn thắt ở vùng thượng vị (khu vực bụng trên, ngay dưới xương ức). Với người mới bị, cơn đau có thể chỉ thoáng qua sau một bữa ăn thất thường. Nhưng với những ai đã sống chung với nó nhiều năm. Tình trạng này thường không còn là một triệu chứng đơn lẻ mà trở thành một chu kỳ: đau – đỡ – tái phát. Lặp lại mỗi khi thay đổi thời tiết, ăn uống thất thường, thức khuya hay căng thẳng kéo dài.
Lý do cơn đau cứ quay lại thường không nằm ở một nguyên nhân duy nhất. Vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) tồn tại âm thầm trong niêm mạc. Thói quen dùng thuốc giảm đau kháng viêm kéo dài. Chế độ ăn nhiều dầu mỡ – cay nóng, hay đơn giản là stress tích tụ đều có thể khiến lớp bảo vệ dạ dày suy yếu dần theo thời gian. Đây cũng là lý do vì sao nhiều người dù đã “chữa” nhiều lần vẫn thấy cơn đau quay lại – vì phần gốc rễ chưa thực sự được giải quyết, chỉ mới xử lý phần ngọn.
Một điểm đáng lưu ý là ở người bị lâu năm, cảm nhận về cơn đau có thể thay đổi. Đau có thể nhẹ hơn nhưng đi kèm nhiều triệu chứng phụ hơn như đầy hơi, chán ăn, khó tiêu kéo dài. Đây chính là lúc cần phân biệt rõ xem mình đang gặp tình trạng thông thường. Hay đã chuyển sang giai đoạn khác cần theo dõi sát hơn.
Đau dạ dày và đau bao tử có phải là một không?
Đây là câu hỏi mà rất nhiều người đau dạ dày lâu năm vẫn còn nhầm lẫn. Trên thực tế, “đau dạ dày” và “đau bao tử” chỉ là hai cách gọi khác nhau của cùng một tình trạng. “Bao tử” là cách gọi dân gian, phổ biến ở miền Nam. Còn “dạ dày” là thuật ngữ y khoa chính thức được dùng trong chẩn đoán và điều trị. Về bản chất, cả hai đều chỉ tình trạng tổn thương hoặc rối loạn hoạt động của cơ quan tiêu hóa nằm giữa thực quản và tá tràng.
Sự nhầm lẫn thường đến từ việc nhiều người nghĩ đau bao tử là một bệnh nhẹ hơn. Còn cách gọi theo y khoa mới là bệnh lý cần điều trị. Thực tế không có sự phân cấp nào ở đây. Mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào nguyên nhân và giai đoạn bệnh (viêm nhẹ, viêm mạn tính hay đã tiến triển thành loét), chứ không nằm ở tên gọi. Vì vậy, nếu bạn đã quen dùng từ “đau bao tử” trong sinh hoạt hằng ngày. Đừng vì thế mà chủ quan xem nhẹ – cách chăm sóc và theo dõi vẫn cần áp dụng đầy đủ như trước.
Điều quan trọng hơn tên gọi là việc nhận diện đúng diễn biến của cơn đau qua từng năm. Nó có đang nặng lên, xuất hiện dày hơn, hay đi kèm dấu hiệu bất thường mới?. Đó mới là cơ sở để đánh giá tình trạng thực sự của bạn.
Làm sao phân biệt đau dạ dày với trào ngược dạ dày thực quản và viêm loét tá tràng?
Việc phân biệt chính xác tình trạng mình đang gặp với trào ngược dạ dày thực quản hay viêm loét tá tràng. Giúp bạn điều chỉnh cách chăm sóc sát hơn với thực tế cơ thể mình.
Trào ngược dạ dày thực quản xảy ra khi axit dịch vị trào ngược lên thực quản. Gây cảm giác nóng rát lan từ vùng ngực lên cổ họng. Kèm theo ợ chua, ợ hơi, đôi khi khàn giọng hoặc ho khan vào buổi sáng. Điểm khác biệt dễ nhận thấy so với cơn đau thông thường ở vùng thượng vị là vị trí khó chịu thường lan cao hơn, lên đến vùng ngực và cổ họng. Triệu chứng có xu hướng nặng hơn khi nằm ngay sau ăn hoặc nằm vào ban đêm.
Viêm loét dạ dày tá tràng lại có một đặc điểm khá riêng. Cơn đau thường liên quan chặt chẽ đến bữa ăn theo một quy luật khá rõ ràng. Nếu vết loét nằm ở tá tràng, người bệnh thường đau nhiều khi đói và đỡ hơn sau khi ăn. Ngược lại, nếu loét ở dạ dày, cơn đau lại thường xuất hiện sau khi ăn no. Với người đã bị đau dạ dày lâu năm, nếu bạn nhận thấy cơn đau bắt đầu đi theo một “lịch trình” gắn liền với bữa ăn như vậy. Kèm theo sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc phân sẫm màu. Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng có thể đã tiến triển thành viêm loét và cần được theo dõi kỹ hơn thay vì chỉ tự chăm sóc như trước.
Tổng kết
Sống chung với đau dạ dày trong nhiều năm không có nghĩa là phải chấp nhận nó như một phần không thể thay đổi của cuộc sống. Việc hiểu đúng bản chất cơn đau. Phân biệt rõ giữa đau bao tử, trào ngược dạ dày thực quản và viêm loét tá tràng chính là bước đầu tiên để bạn chủ động hơn trong việc theo dõi cơ thể mình. Thay vì chỉ xử lý cơn đau mỗi khi nó xuất hiện. Hãy dành thời gian quan sát những thay đổi nhỏ. Đó thường là những tín hiệu sớm giúp bạn kiểm soát tình trạng này tốt hơn về lâu dài.
Xem thêm: https://cskhoe.com/cach-su-dung-gung-lam-giam-dau-da-day-hieu-qua/