Ngồi máy lạnh tám tiếng mỗi ngày, bạn nghẹt mũi và nặng mặt. Bạn tự hỏi: mình có bị viêm xoang không? Câu trả lời không đơn giản là “có” hay “không”. Máy lạnh hiếm khi là thủ phạm trực tiếp. Nhưng cách dùng sai có thể tạo điều kiện để bệnh xuất hiện hoặc tái phát. Bài viết giúp bạn tách hiểu lầm khỏi sự thật, nhận biết dấu hiệu sớm và biết khi nào cần đi khám.
Ngồi máy lạnh cả ngày có gây ra viêm xoang không?
Câu trả lời ngắn gọn là máy lạnh không trực tiếp gây ra bệnh. Bệnh xảy ra khi niêm mạc các xoang cạnh mũi bị sưng viêm. Khi đó dịch nhầy ứ lại và không thoát ra được. Phần lớn đợt viêm xoang cấp bắt đầu từ virus cảm lạnh, sau đó có thể bội nhiễm vi khuẩn. Mayo Clinic cũng ghi nhận cảm lạnh là nguyên nhân thường gặp nhất của dạng cấp tính.
Tuy vậy, nỗi lo này không hoàn toàn vô căn cứ. Dùng sai cách, máy lạnh có thể khiến mũi xoang dễ tổn thương hơn qua ba con đường:
- Không khí quá khô. Máy lạnh làm giảm độ ẩm trong phòng. Niêm mạc mũi khô sẽ kém lớp nhầy bảo vệ. Mũi dễ kích ứng và khó chống lại virus, vi khuẩn.
- Nhiệt độ thay đổi đột ngột. Bước từ ngoài trời nóng vào phòng lạnh nhiều lần mỗi ngày làm mũi dễ nghẹt. Mũi cũng tiết dịch nhiều hơn.
- Máy lạnh lâu ngày không vệ sinh. Bụi, nấm mốc và vi khuẩn bám ở lưới lọc. Gió lạnh có thể phát tán chúng ra phòng. Người có cơ địa dị ứng sẽ dễ bị kích ứng.
Hãy hình dung một tình huống giả định. Một nhân viên văn phòng ngồi ngay dưới cửa gió suốt tám tiếng mỗi ngày. Sau một đợt cảm nhẹ, cô ấy nghẹt mũi mãi không dứt. Máy lạnh không gây ra cơn cảm đó. Nhưng không khí khô và lạnh khiến mũi hồi phục chậm. Dịch nhầy ứ đọng, và đợt cảm dần kéo thành viêm xoang.
Vì thế, hãy xem máy lạnh là yếu tố thuận lợi, không phải thủ phạm duy nhất. Người có viêm mũi dị ứng, lệch vách ngăn, polyp mũi hoặc sức đề kháng yếu sẽ dễ bị ảnh hưởng hơn. Trẻ nhỏ cũng cần được chú ý. Đường mũi của trẻ còn hẹp nên rất dễ nghẹt.
Làm sao nhận biết dấu hiệu viêm xoang và phân biệt với cảm lạnh thông thường?
Hai bệnh này dễ bị nhầm vì cùng gây nghẹt mũi và chảy mũi. Điểm khác nằm ở mức độ và thời gian kéo dài. Bạn hãy chú ý các dấu hiệu sau:
- Nghẹt mũi kéo dài, khó thở bằng mũi, nhất là về đêm.
- Dịch mũi đặc, màu vàng hoặc xanh, có thể chảy xuống họng gây ho và rát họng.
- Đau hoặc nặng vùng mặt, quanh má, trán và hai bên sống mũi, thường tăng khi cúi người.
- Đau đầu âm ỉ, nhất là vào buổi sáng, đôi khi lan lên đỉnh đầu hoặc sau gáy.
- Giảm hoặc mất mùi, ăn không thấy ngon.
- Hơi thở hôi, mệt mỏi, có thể kèm sốt nhẹ.
Tính chất cơn đau cũng là một gợi ý. Cơn đau do bệnh này thường âm ỉ và nặng hơn khi cúi xuống hoặc vừa ngủ dậy. Cảm giác đó khác với đau đầu do căng cơ vai gáy khi ngồi máy tính quá lâu.
Cảm lạnh thường đỡ dần sau khoảng 7 đến 10 ngày. Nếu triệu chứng kéo dài hơn, khả năng bạn bị viêm xoang sẽ tăng lên. Bệnh cũng đáng ngờ khi đã đỡ rồi nặng trở lại. Theo cách phân loại phổ biến, bệnh dưới 4 tuần là cấp tính. Từ 4 đến 12 tuần là bán cấp, và trên 12 tuần là mạn tính.
Một tình huống khác cũng hay gặp là viêm mũi dị ứng do máy lạnh. Lúc này bạn thường hắt hơi liên tục, ngứa mũi và chảy dịch trong như nước. Bạn ít khi bị đau mặt hay sốt. Hai tình trạng này có thể cùng tồn tại. Vì vậy, chỉ bác sĩ tai mũi họng mới phân biệt chính xác qua thăm khám.
Dùng máy lạnh thế nào để hạn chế viêm xoang và khi nào cần đi khám?
Bạn không cần bỏ máy lạnh. Bạn chỉ cần dùng thông minh hơn, theo các nguyên tắc dưới đây:
- Đặt nhiệt độ quanh 26°C để tránh chênh lệch quá lớn với bên ngoài.
- Không ngồi hay nằm thẳng hướng gió. Hãy chỉnh cánh đảo gió lên trần hoặc sang một bên.
- Giữ độ ẩm phòng khoảng 40 đến 60%. Nếu dùng máy tạo ẩm, hãy đổ nước và lau khô máy mỗi ngày để tránh nấm mốc.
- Vệ sinh lưới lọc và dàn lạnh định kỳ, khoảng 3 đến 6 tháng một lần tùy tần suất dùng.
- Mở cửa thông gió vài lần mỗi ngày. Hãy đứng dậy đi lại sau mỗi giờ làm việc.
- Uống đủ nước để dịch nhầy loãng và dễ thoát hơn.
- Rửa mũi bằng nước muối sinh lý đúng cách, không lạm dụng.
Bạn cũng có thể tự kiểm tra bằng vài câu hỏi. Máy lạnh ở nhà hay văn phòng được vệ sinh lần cuối khi nào? Chỗ bạn ngồi có đúng hướng gió không? Chỉ cần chỉnh hai điều này, nhiều người đã thấy mũi dễ chịu hơn.
Với trẻ nhỏ, bạn nên để nhiệt độ cao hơn một chút và tránh hướng gió thổi thẳng vào giường. Hãy vệ sinh mũi cho bé trước khi ngủ. Bé cũng cần được uống đủ nước hoặc bú đủ cữ.
Phần lớn đợt viêm xoang cấp có thể tự cải thiện nhờ chăm sóc tại nhà. Thường bạn không cần dùng kháng sinh. Tuy nhiên, hãy đi khám khi triệu chứng kéo dài hơn 10 ngày hoặc đã đỡ rồi nặng lại. Bạn cũng nên đi khám khi sốt cao, đau mặt tăng dần hoặc bệnh tái đi tái lại nhiều đợt trong năm.
Hãy đến cơ sở y tế ngay khi thấy sưng đỏ quanh mắt hoặc nhìn đôi. Đau đầu dữ dội, cứng cổ hay lú lẫn cũng là dấu hiệu cần xử trí khẩn cấp. Đừng tự mua kháng sinh để uống.
Tóm lại
Tóm lại, máy lạnh không phải nguyên nhân trực tiếp của viêm xoang. Nhưng thói quen dùng sai có thể khiến bệnh dễ xuất hiện và tái phát. Hãy giữ không khí đủ ẩm, giữ máy sạch và lắng nghe cơ thể. Nếu nghẹt mũi hay nặng mặt kéo dài, đừng chờ đến khi nặng mới đi khám. Phát hiện viêm xoang sớm giúp việc điều trị nhẹ nhàng hơn và tránh biến chứng. Theo dõi Cuộc Sống Khỏe để đọc thêm các bài hữu ích về sức khỏe hô hấp cho cả gia đình.
Xem thêm: https://cskhoe.com/chay-bo-moi-ngay-co-loi-gi-va-lam-sao-de-bat-dau-ngay-hom-nay/
Xem thêm: https://victoriavn.com/thu-vien-suc-khoe-new-menu/dung-may-lanh-thuong-xuyen-co-gay-viem-xoang-khong