Đang yên ổn thì bỗng thấy bực bội. Một câu nói nhỏ cũng khiến bạn muốn bật khóc hoặc gắt lên. Nếu điều này lặp lại mỗi tháng, bạn không hề “làm quá”. Biến động hormone quanh kỳ kinh nguyệt thật sự ảnh hưởng đến cảm xúc của nhiều bạn nữ. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, cách xoa dịu và dấu hiệu cần đi khám.
Vì sao tâm trạng dễ khó chịu trong kỳ kinh nguyệt?
Câu trả lời ngắn gọn là hormone trong cơ thể bạn đang thay đổi liên tục. Não bộ phản ứng với những thay đổi đó. Bạn không hề yếu đuối hay quá nhạy cảm.
Sau khi trứng rụng, nếu không có thai, estrogen và progesterone giảm dần. Đến lúc hành kinh, hai hormone này xuống thấp. Theo Mayo Clinic, các triệu chứng tiền kinh nguyệt thay đổi theo biến động hormone. Chúng biến mất khi mang thai hoặc mãn kinh, cho thấy hormone đóng vai trò thật sự. Serotonin, chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến tâm trạng, cũng được cho là góp phần. Tuy vậy, giới y khoa chưa xác định chính xác nguyên nhân. Đây là các yếu tố liên quan, không phải lời giải thích duy nhất.
Theo OffiĐang yên ổn thì bỗng thấy bực bội. Một câu nói nhỏ cũng khiến bạn muốn bật khóc hoặc gắt lên. Nếu điều này lặp lại mỗi tháng, bạn không hề “làm quá”. Biến động hormone quanh kỳ kinh nguyệt thật sự ảnh hưởng đến cảm xúc của nhiều bạn nữ. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, cách xoa dịu và dấu hiệu cần đi khám.ce on Women’s Health, triệu chứng thường xuất hiện trước kinh một đến hai tuần. Chúng hết dần sau khi bắt đầu hành kinh. Vì vậy, nhiều bạn dễ cáu gắt nhất ngay trước và trong những ngày đầu của kỳ kinh nguyệt.
Ngoài hormone, vài yếu tố đời thường có thể khiến mọi thứ tệ hơn. Đau bụng kinh làm bạn mệt và ngủ chập chờn. Cơn thèm đồ ngọt khiến đường huyết lên xuống. Thêm áp lực học tập và công việc ở tuổi 20 đến 25, bạn dễ thấy quá tải.
Làm sao để xoa dịu tâm trạng khi đang trong kỳ kinh nguyệt?
Chưa có cách nào xóa hẳn cảm giác khó chịu. Nhưng vài thói quen nhỏ có thể làm nó nhẹ đi đáng kể. Bạn hãy thử từng việc để xem điều gì hợp với cơ thể mình:
- Ghi nhật ký cảm xúc. Ghi lại ngày bắt đầu khó chịu, mức độ và điều giúp bạn dễ chịu hơn. Hãy làm vậy trong vài tháng liên tiếp. Cách này giúp bạn nhận ra quy luật. Nó cũng hữu ích cho bác sĩ nếu bạn cần đi khám (UF Health). Khi biết trước kỳ kinh nguyệt sắp đến, bạn có thể xếp lịch nhẹ nhàng hơn. Hãy tránh những cuộc trò chuyện căng thẳng.
- Vận động nhẹ nhàng. Đi bộ, đạp xe hay yoga 20 đến 30 phút giúp cơ thể thư giãn. Tập đều đặn suốt tháng được cho là giúp giảm mức độ nặng của triệu chứng (UF Health).
- Ngủ đủ giấc. Cố gắng ngủ 7 đến 9 tiếng mỗi đêm. Hạn chế lướt điện thoại trước khi ngủ, vì thiếu ngủ dễ khiến bạn cáu hơn.
- Ăn đều bữa. Bữa ăn đều đặn giúp đường huyết ổn định và đỡ thèm ngọt. Nếu thấy bồn chồn, bạn có thể giảm trà sữa, cà phê và đồ quá mặn.
- Giữ ấm và uống đủ nước. Chườm ấm bụng, uống nước ấm giúp đỡ đau bụng kinh. Bớt đau thì tâm trạng thường cũng dễ chịu hơn.
- Làm một điều nhỏ khiến bạn vui. Nghe nhạc, tắm nước ấm, xem lại bộ phim quen thuộc hoặc gặp bạn thân. Những việc này nhắc bạn rằng mình đang được chăm sóc.
- Nói ra điều bạn cần. Hãy nhắn một câu như “hôm nay mình hơi dễ cáu, bạn đừng để bụng nhé”. Người thân sẽ hiểu bạn hơn, và bạn đỡ phải dồn nén.
- Nói chuyện nhẹ nhàng với chính mình. Thay vì “mình lại làm quá rồi”, hãy nghĩ “cơ thể mình đang mệt, mình cần chậm lại”.
Khi nào khó chịu trong kỳ kinh nguyệt là bình thường, khi nào là hội chứng tiền kinh nguyệt?
Cáu gắt nhẹ, dễ khóc vài ngày rồi tự hết là phản ứng khá phổ biến. Khi triệu chứng lặp lại mỗi tháng, bạn cần để ý hơn. Nếu chúng ảnh hưởng đến học tập hay công việc, đó có thể là hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS). Dạng nặng hơn gọi là rối loạn tiền kinh nguyệt (PMDD). Theo Mayo Clinic, chỉ một số ít phụ nữ gặp dạng này. Triệu chứng của họ gây khó khăn nghiêm trọng mỗi tháng.
Có một dấu hiệu giúp bạn phân biệt. Khó chịu do hormone thường nhẹ dần sau vài ngày hành kinh. Bảng dưới đây giúp bạn tự đối chiếu nhanh.
| Tiêu chí | Khó chịu thông thường | Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) | Rối loạn tiền kinh nguyệt (PMDD) |
|---|---|---|---|
| Cảm xúc | Hơi cáu, dễ nhạy cảm | Cáu gắt, lo âu, hay khóc, mệt, thèm ăn, lặp lại mỗi tháng | Rất nặng: giận dữ, buồn bã, lo âu, cảm giác mất kiểm soát |
| Ảnh hưởng đời sống | Gần như không | Gây phiền, đôi khi ảnh hưởng học tập và công việc | Làm gián đoạn học tập, công việc, các mối quan hệ |
| Nên làm gì | Tự chăm sóc | Tự chăm sóc, ghi nhật ký, đi khám nếu không đỡ | Đi khám sớm |
Bạn nên gặp bác sĩ phụ khoa hoặc bác sĩ tâm lý khi:
- Triệu chứng lặp lại ít nhất hai tháng liên tiếp và làm đảo lộn sinh hoạt (NHS).
- Bạn đã tự chăm sóc nhưng không đỡ, hoặc thấy mình mất kiểm soát cảm xúc.
- Cảm xúc tiêu cực vẫn kéo dài sau khi kỳ kinh nguyệt kết thúc. Khi đó nguyên nhân có thể không chỉ là hormone. Theo Mayo Clinic, một số bạn bị PMS nặng còn có trầm cảm chưa được chẩn đoán.
Tóm tắt
Tâm trạng khó chịu trong kỳ kinh nguyệt là phản ứng có thật của cơ thể. Nó đến từ những thay đổi hormone, không phải lỗi của bạn. Hãy ghi nhật ký cảm xúc, ngủ đủ và vận động nhẹ. Đừng ngại nói với người thân khi bạn cần được thông cảm. Nếu mỗi tháng bạn đều thấy chới với và cuộc sống bị ảnh hưởng, hãy gặp bác sĩ. Bạn xứng đáng được hỗ trợ. Mỗi kỳ kinh nguyệt đi qua là một lần bạn hiểu cơ thể mình hơn. Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa.
XEM THÊM: https://nhathuoclongchau.com.vn/bai-viet/cach-de-chi-em-can-bang-cam-xuc-khi-den-ky-kinh-nguyet.html
XEM THÊM: https://cskhoe.com/stress-noi-mun-vi-sao-thuc-khuya-va-cang-thang-khien-da-breakout/