Khi được bác sĩ chẩn đoán mắc u xơ tử cung, nhiều chị em phụ nữ đặc biệt lo lắng về khả năng sinh sản của mình. Thực tế cho thấy, u xơ tử cung là tình trạng vô cùng phổ biến với khoảng 35-77% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có thể gặp phải. Con số này tăng lên đến 80% ở phụ nữ khi bước sang tuổi 50. Vậy u xơ tử cung có thực sự ảnh hưởng đến khả năng mang thai và sinh con hay không? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
U Xơ Tử Cung Là Gì?
U xơ tử cung, còn được gọi là nhân xơ tử cung hay bướu sợi tử cung, là những khối u lành tính phát triển trên hoặc trong thành cơ của tử cung. Khác với ung thư, u xơ không lan rộng sang các cơ quan khác và không gây nguy hiểm đến tính mạng. Các khối u này hình thành khi một tế bào cơ trơn trong thành tử cung bắt đầu phân chia và phát triển không kiểm soát, tạo thành một khối vững chắc và đàn hồi.
U xơ tử cung được phân thành bốn loại chính dựa trên vị trí. U xơ dưới thanh mạc phát triển từ lớp ngoài cùng của tử cung và hướng ra bên ngoài. U xơ dưới niêm mạc là loại nguy hiểm nhất đối với khả năng sinh sản vì chúng phát triển trong lòng tử cung và ảnh hưởng trực tiếp đến nội mạc tử cung. U xơ trong cơ là loại phổ biến nhất, phát triển từ trong thành tử cung và làm tử cung to lên. Cuối cùng là u xơ có cuống, tách rời khỏi tử cung nhưng vẫn kết nối bởi một cuống nhỏ.
U Xơ Tử Cung Có Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Mang Thai Không?
Đây chính là câu hỏi được đặt ra nhiều nhất. Tin tốt là hầu hết phụ nữ bị u xơ tử cung vẫn có thể mang thai tự nhiên và sinh con bình thường. Theo nghiên cứu y học, chỉ có khoảng 5-10% trường hợp hiếm muộn hoặc vô sinh là do u xơ tử cung gây ra. Điều này có nghĩa là tỷ lệ ảnh hưởng không cao như nhiều người lo ngại.
Tuy nhiên, việc u xơ có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản hay không phụ thuộc hoàn toàn vào hai yếu tố quan trọng: kích thước và vị trí của khối u. U xơ nhỏ dưới năm centimet và không nằm ở vị trí quan trọng thường không gây trở ngại cho việc thụ thai. Ngược lại, những khối u lớn hơn hoặc nằm ở những vị trí đặc biệt có thể tạo ra nhiều khó khăn cho quá trình sinh sản.
Cơ Chế U Xơ Làm Giảm Khả Năng Sinh Sản
U xơ tử cung có thể cản trở khả năng mang thai theo nhiều cách khác nhau. Trước tiên, khi u xơ làm thay đổi hình dạng cổ tử cung, điều này có thể ảnh hưởng đến số lượng tinh trùng đi vào tử cung, giảm cơ hội thụ tinh thành công.
Đối với những khối u gây biến dạng lòng tử cung hoặc niêm mạc tử cung, chúng có thể cản trở sự di chuyển của tinh trùng đến gặp trứng, đồng thời khiến phôi thai khó có thể bám vào thành tử cung để làm tổ. Điều này giải thích tại sao phụ nữ bị u xơ có nguy cơ sảy thai cao hơn, với tỷ lệ tăng từ 7,6% lên 14%.
Trong một số trường hợp, u xơ tử cung có thể gây tắc nghẽn ống dẫn trứng, ngăn cản trứng di chuyển từ buồng trứng xuống tử cung hoặc cản trở tinh trùng di chuyển ngược lên. Ngoài ra, u xơ còn có thể tác động đến độ dày của lớp niêm mạc tử cung và làm giảm lưu lượng máu đến tử cung, khiến phôi thai không thể phát triển bình thường.
U Xơ Tử Cung Khi Mang Thai Có Nguy Hiểm Không?
Nếu bạn đang mang thai và được phát hiện có u xơ tử cung, đây là thông tin quan trọng bạn cần biết. Trong thai kỳ, nồng độ hormone estrogen tăng cao đáng kể, điều này có thể kích thích các khối u xơ phát triển nhanh hơn. Nghiên cứu trên 4.500 bà bầu cho thấy, trong ba tháng đầu thai kỳ, khoảng 11% gặp tình trạng xuất huyết bất thường, 59% bị đau bụng và 30% gặp cả hai triệu chứng này.
Sang tam cá nguyệt thứ hai, khi tử cung cần mở rộng để thai nhi phát triển, các khối u xơ có thể bị chèn ép gây đau và khó chịu cho mẹ bầu. Đến giai đoạn cuối thai kỳ và khi sinh nở, thống kê cho thấy phụ nữ bị u xơ có nguy cơ phải sinh mổ cao gấp sáu lần so với người không có u xơ. Nguyên nhân là khối u có thể làm giảm khả năng co bóp của tử cung, cản trở cổ tử cung mở ra, hoặc nằm ở vị trí chèn ép làm thai nhi khó lọt.
Các biến chứng khác bao gồm nguy cơ sinh non, ngôi thai bất thường như ngôi mông hoặc ngôi ngang, băng huyết sau sinh do tử cung không co bóp tốt, và thai nhi có thể bị nhẹ cân do máu nuôi dưỡng bị chia một phần cho khối u. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng đa số phụ nữ mang thai có u xơ vẫn có thai kỳ thuận lợi nếu được theo dõi sát sao bởi bác sĩ chuyên khoa.
Dấu Hiệu Cảnh Báo Cần Đi Khám Ngay
Một điểm đáng lưu ý là khoảng 30-50% phụ nữ bị u xơ tử cung không có bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, nếu bạn gặp các dấu hiệu sau, cần đi khám ngay để được kiểm tra: kinh nguyệt kéo dài hơn bảy ngày, chảy máu kinh nhiều có cục máu đông, đau vùng chậu kéo dài không giảm, đau khi quan hệ tình dục, đi tiểu thường xuyên hoặc cảm giác tiểu không hết, bụng to lên bất thường, và táo bón kéo dài.
Đặc biệt, nếu bạn và người bạn đời đã cố gắng có con hơn một năm mà chưa thành công, đây có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra về u xơ tử cung cùng các yếu tố khác ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Điều Trị U Xơ Để Cải Thiện Khả Năng Sinh Sản
Y học hiện đại có nhiều phương pháp điều trị u xơ tử cung tùy theo từng trường hợp cụ thể. Nguyên tắc quan trọng là chỉ cần điều trị khi u xơ gây triệu chứng, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản hoặc phát triển nhanh. Nhiều trường hợp u xơ nhỏ chỉ cần theo dõi định kỳ sáu tháng một lần mà không cần can thiệp.
Điều trị nội khoa bao gồm các thuốc tránh thai nội tiết để kiểm soát triệu chứng, thuốc GnRH giúp làm teo u tạm thời, và các loại thuốc cầm máu. Đối với những trường hợp cần can thiệp nhiều hơn, các phương pháp ít xâm lấn như nút mạch động mạch tử cung hoặc phá hủy u xơ bằng sóng cao tần có thể được áp dụng.
Phẫu thuật bóc u xơ là lựa chọn phù hợp cho phụ nữ vẫn mong muốn có con. Ưu điểm của phương pháp này là bảo tồn được tử cung và khả năng sinh sản. Sau phẫu thuật, bạn cần đợi ít nhất mười hai tháng để tử cung lành vết mổ hoàn toàn trước khi cố gắng mang thai. Nghiên cứu cho thấy 70% phụ nữ sau mổ bóc u xơ có thể mang thai thành công. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng u xơ có thể tái phát với tỷ lệ 15-30% trong vòng năm năm.
Lời Khuyên Từ Chuyên Gia
Các chuyên gia sản phụ khoa khuyên rằng khi được chẩn đoán mắc u xơ tử cung, chị em không nên quá lo lắng. Với sự phát triển của y học hiện đại và nhiều kỹ thuật điều trị tiên tiến, đa số phụ nữ vẫn có thể mang thai và sinh con bình thường. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm thông qua khám phụ khoa định kỳ, theo dõi diễn biến của u xơ và điều trị kịp thời khi cần thiết.
Nếu bạn đang có kế hoạch mang thai và được phát hiện u xơ, hãy trao đổi thẳng thắn với bác sĩ về tình trạng cụ thể của mình. Bác sĩ sẽ đánh giá kích thước, vị trí của khối u và tư vấn phương pháp xử lý phù hợp nhất để tăng cơ hội thụ thai thành công.
Về lối sống, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, ăn nhiều rau xanh và trái cây, hạn chế thịt đỏ và rượu bia có thể giúp kiểm soát sự phát triển của u xơ. Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn u xơ tử cung, nhưng lối sống lành mạnh góp phần giảm nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Kết Luận
U xơ tử cung tuy phổ biến nhưng hầu hết không ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản. Chỉ 5-10% trường hợp hiếm muộn là do u xơ gây ra, và với y học hiện đại, tỷ lệ thành công trong việc mang thai sau điều trị rất khả quan. Điều quan trọng là chị em cần khám phụ khoa định kỳ để phát hiện sớm, theo dõi chặt chẽ và điều trị kịp thời nếu cần. Đừng để nỗi lo về u xơ tử cung cản trở ước mơ làm mẹ của bạn – hãy chủ động gặp bác sĩ để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.