Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức về bệnh truyền nhiễm, trong đó sốt xuất huyết dengue vẫn là mối quan tâm hàng đầu của ngành y tế.
Sốt Xuất Huyết Dengue – Tình Hình Báo Động
Số liệu đáng quan ngại
Cả nước đã ghi nhận 114.900 ca mắc sốt xuất huyết, với nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng, nguy kịch. Đáng lo ngại, tại khu vực phía Nam đã ghi nhận số ca mắc sốt xuất huyết Dengue đến 41% trong tổng số ca.
Chủng virus nguy hiểm chiếm ưu thế
Chủng virus Dengue loại 2 (DEN-2) đang chiếm ưu thế, được giới chuyên môn cảnh báo có nguy cơ gây ra các thể bệnh nghiêm trọng. Điều này làm tăng tính phức tạp trong việc điều trị và phòng chống dịch.
Thời điểm bùng phát
Tại Việt Nam sốt xuất huyết thường xuất hiện vào khoảng thời gian giao mùa, vào mùa mưa từ tháng 7 đến tháng 11 hàng năm, thường diễn biến phức tạp theo chu kỳ 4-5 năm. Đây là thời điểm thuận lợi cho muỗi vằn sinh sôi nảy nở.
Đặc điểm bệnh lý
Bệnh sốt xuất huyết có biểu hiện đa dạng, diễn biến nhanh từ nhẹ đến nặng. Bệnh sốt thường khởi phát đột ngột và trải qua 3 giai đoạn: sốt, nguy hiểm và hồi phục.
Các triệu chứng chính bao gồm:
- Sốt cao đột ngột
- Xuất huyết và thoát huyết tương
- Nguy cơ sốc giảm thể tích tuần hoàn
- Rối loạn đông máu
- Suy tạng
Vaccine Sốt Xuất Huyết – Bước Đột Phá Mới
Vaccine Qdenga đã có mặt tại Việt Nam
Hiện nay, vắc xin sốt xuất huyết thế hệ mới Qdenga do hãng vắc xin và dược phẩm Takeda được VNVC triển khai tiêm chủng tại Việt Nam. Hệ thống tiêm chủng VNVC, chính thức triển khai tiêm chủng cho người dân toàn quốc từ ngày 20/9/2024 tại hàng trăm trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc.
Khuyến nghị từ WHO
Năm 2024, vaccine sốt xuất huyết của Takeda đã được Nhóm Cố vấn Chiến lược của WHO (SAGE) khuyến nghị đưa vào sử dụng tại các quốc gia có gánh nặng bệnh cao để tối ưu hóa hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Sốt Rét – Thành Công Trong Kiểm Soát
Tình hình khả quan
Việt Nam đang có những bước tiến ấn tượng trong việc kiểm soát sốt rét:
- Trong năm 2022, toàn quốc có 456 trường hợp bệnh mắc sốt rét, giảm 2,4% so với năm 2021; không có trường hợp tử vong
- Đến nay Việt Nam đã có 42 tỉnh, thành phố công bố loại trừ sốt rét
- TP. HCM ghi nhận 21 ca sốt rét, chủ yếu là ca ngoại lai từ nước khác và ngoại lai tỉnh, không có ca tử vong do sốt rét
Mục tiêu loại trừ
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến khích các cơ quan chính phủ, các đối tác và những cộng đồng có nguy cơ lây nhiễm tiếp tục phát huy những thành tựu to lớn đã đạt được trong vài thập kỷ qua để đạt được mục tiêu loại trừ bệnh sốt rét ở Việt Nam trong những năm tới.
Chương Trình Tiêm Chủng Mở Rộng
Lịch sử phát triển
Tại Việt Nam, Chương trình TCMR bắt đầu được triển khai thí điểm từ năm 1981 do Bộ Y tế khởi xướng với sự hỗ trợ của WHO và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF). Đến năm 1986 chương trình này đã được triển khai đồng loạt tại các tỉnh trên toàn quốc.
Vai trò quan trọng
Chương trình tiêm chủng mở rộng đã đóng vai trò then chốt trong việc:
- Phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm
- Giảm thiểu tỷ lệ tử vong ở trẻ em
- Nâng cao sức khỏe cộng đồng
Hướng Dẫn Mới Từ Bộ Y Tế
Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 2760/QĐ-BYT năm 2023 về Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị Sốt xuất huyết Dengue, cập nhật các phương pháp điều trị hiện đại nhất.
Kết Luận
Tình hình bệnh truyền nhiễm ở Việt Nam có những điểm tích cực và thách thức:
Thành công:
- Kiểm soát tốt sốt rét với xu hướng giảm mạnh
- Chương trình tiêm chủng mở rộng hiệu quả
- Có vaccine sốt xuất huyết mới
Thách thức:
- Sốt xuất huyết vẫn gia tăng với hơn 114.900 ca
- Chủng virus DEN-2 nguy hiểm đang lưu hành
- Cần tăng cường biện pháp phòng chống
Việc phối hợp giữa nhà nước, ngành y tế và người dân trong việc phòng chống bệnh truyền nhiễm là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.