Nghiên cứu khoa học gần đây chỉ ra rằng việc điều chỉnh lối sống hợp lý có thể làm giảm chỉ số HbA1c hiệu quả, đạt kết quả tương tự một số loại dược phẩm trị bệnh tiểu đường. Đây là tin vui dành cho những ai đang mắc đái tháo đường type 2.
HbA1c là chỉ số phản ánh nồng độ glucose máu trung bình qua nhiều tháng, đóng vai trò then chốt trong việc chẩn đoán và theo dõi tình trạng đái tháo đường. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, việc làm giảm 0,5-1% HbA1c có thể góp phần giảm thiểu tổn thương thần kinh, bảo vệ chức năng thận và hạn chế các vấn đề về mắt.
1. Xu hướng mới trong quản lý HbA1c
Việc duy trì nồng độ đường huyết ở người mắc đái tháo đường type 2 vốn không đơn giản. Song, công trình nghiên cứu được Thư viện Y khoa Quốc gia trích dẫn và đăng tải trên Tạp chí Y học Gia đình và Chăm sóc Sức khỏe Ban đầu đã mang đến những kết quả đầy hy vọng: Chỉ bằng những thay đổi nhất định trong sinh hoạt hàng ngày, người bệnh hoàn toàn có thể hạ HbA1c từ 0,4 đến 0,9% mà không cần sử dụng thuốc.
Điều đặc biệt là mức giảm này có thể so sánh với hiệu quả của một số loại thuốc điều trị tiểu đường. Điều này chứng minh rằng việc kiểm soát bệnh không nhất thiết phải phụ thuộc hoàn toàn vào các biện pháp y tế mạnh, mà có thể xuất phát từ những quyết định đơn giản, dễ thực hiện trong cuộc sống thường nhật.
Nghiên cứu cũng làm rõ rằng người bệnh không bắt buộc phải theo chế độ ăn kiêng khắt khe hay tập thể dục cường độ cao để cải thiện tình trạng đường huyết. Trái lại, những điều chỉnh nhỏ nhưng kiên trì như thay đổi thời gian bữa ăn, chọn lọc thực phẩm phù hợp và hoạt động thể chất vừa phải lại cho kết quả tốt hơn nhiều so với dự kiến.
2. Các giải pháp kiểm soát HbA1c
2.1 Ăn uống theo giờ giấc – yếu tố thiết yếu giúp cân bằng đường huyết
Một trong những điểm nổi bật của nghiên cứu chính là vấn đề thời gian ăn uống. Việc duy trì lịch trình ăn uống đều đặn giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn hiệu quả hơn và tránh hiện tượng đường huyết tăng cao vào cuối ngày.
Việc ăn uống trong khoảng thời gian khoảng 10 tiếng mỗi ngày, thực hiện nhiều ngày trong tuần, có tác dụng giảm thiểu nguy cơ glucose tăng vọt và hỗ trợ duy trì mức đường huyết ổn định.
Bên cạnh đó, cần tránh ăn tối quá khuya hoặc gần giờ đi ngủ. Điều này giúp cơ thể có thời gian nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng và hỗ trợ kiểm soát đường huyết buổi sáng tốt hơn. Đây là thói quen giản đơn nhưng lại có tác động tích cực đến quá trình chuyển hóa của cơ thể.
2.2 Lựa chọn thực phẩm một cách khôn ngoan
Người bệnh không cần phải thay đổi toàn bộ thực đơn để kiểm soát đường huyết hiệu quả. Một số thay đổi nhỏ trong việc chọn thực phẩm cũng tạo ra khác biệt rõ rệt:
- Thay tinh chế bằng nguyên cám: Các loại ngũ cốc nguyên hạt được tiêu hóa từ từ hơn, giúp tạo cảm giác no lâu và giảm thiểu tình trạng đường huyết tăng sau bữa ăn.
- Bổ sung rau củ, đậu, các loại hạt: Những thực phẩm này giúp cân đối bữa ăn và tăng cường chất xơ, từ đó hỗ trợ điều hòa glucose một cách tự nhiên.
- Dùng đĩa nhỏ hơn: Đây là cách đơn giản để kiểm soát khẩu phần ăn và tránh ăn quá nhiều mà không cần áp dụng chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt.
Những thay đổi tưởng chừng nhỏ nhoi này lại phù hợp với đa số người bệnh và dễ dàng duy trì lâu dài.
2.3 Hoạt động thể chất hợp lý – nhẹ nhàng nhưng mang lại hiệu quả
Nghiên cứu cho thấy chỉ cần những bài tập với cường độ vừa phải, không quá nặng nhọc, vẫn có khả năng giúp hạ HbA1c. Một thói quen đáng lưu ý là đi bộ 15 phút sau mỗi bữa ăn, đặc biệt là sau bữa trưa. Đây là thời điểm dễ xảy ra hiện tượng đường huyết tăng cao sau ăn, và vận động nhẹ nhàng sẽ hỗ trợ cơ thể xử lý glucose tốt hơn.
Các hình thức hoạt động như: Đi bộ nhanh, tập yoga, đạp xe… đều là những lựa chọn thích hợp, góp phần nâng cao độ nhạy insulin và hỗ trợ cơ thể chuyển hóa glucose hiệu quả hơn. Khi được thực hiện đều đặn, các bài tập này mang lại hiệu quả tích lũy và cải thiện chỉ số HbA1c theo thời gian.
Điểm tích cực được nhấn mạnh trong nghiên cứu là các thay đổi này mang tính thực tiễn và bền vững. Người bệnh không phải đối mặt với áp lực thay đổi quá lớn hoặc tuân thủ các nguyên tắc phức tạp.
Việc ăn sớm hơn đôi chút, chọn món ăn lành mạnh hơn, hoặc đơn giản là vận động nhẹ nhàng sau bữa ăn đều có thể được tích hợp một cách tự nhiên vào nhịp sống hằng ngày. Chính sự kiên trì trong những điều nhỏ bé này mới tạo nên nền tảng quan trọng để nâng cao sức khỏe lâu dài.
3. Khởi đầu từ những bước nhỏ để tạo nên sự khác biệt thật sự
Đối với những người đang cố gắng kiểm soát đái tháo đường type 2, thông điệp từ nghiên cứu rất rõ ràng: Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất.
Việc ăn ít hơn vào một vài ngày trong tuần, ăn đúng giờ giấc, đi bộ sau khi ăn hoặc ưu tiên ngũ cốc nguyên cám – những quyết định tưởng như đơn giản này lại có thể giúp giảm HbA1c đến 1% theo thời gian.
Mức giảm này có thể được coi là “thành công nhỏ”, nhưng lại mang đến lợi ích sức khỏe lớn lao, giảm nguy cơ biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.