Bệnh gút là gì?
Gút là một loại viêm khớp do sự tích tụ các tinh thể axit uric trong khớp. Axit uric là một sản phẩm thải được hình thành khi cơ thể phân hủy purin—các chất có trong một số loại thực phẩm và đồ uống. Thông thường, axit uric hòa tan trong máu và được bài tiết qua thận. Tuy nhiên, khi nồng độ axit uric trở nên quá cao—một tình trạng được gọi là tăng axit uric máu—các tinh thể có thể hình thành trong khớp, dẫn đến các cơn đau, sưng và đỏ đột ngột và nghiêm trọng.
Hướng dẫn trực quan về bệnh Gout:
Nguyên nhân gây bệnh Gút
Hiểu được nguyên nhân gây bệnh gút có thể giúp kiểm soát và ngăn ngừa các đợt bùng phát. Các yếu tố chính góp phần làm tăng nồng độ axit uric bao gồm:
- Yếu tố chế độ ăn uống: Tiêu thụ thực phẩm giàu purin như thịt đỏ, nội tạng động vật, động vật có vỏ và một số loại cá (như cá mòi và cá thu) có thể làm tăng nồng độ axit uric. Uống quá nhiều rượu, đặc biệt là bia và rượu mạnh, cũng làm tăng axit uric.
- Béo phì: Cân nặng dư thừa làm tăng sản xuất axit uric và làm giảm khả năng thanh thải của thận, khiến béo phì trở thành một yếu tố nguy cơ đáng kể.
- Tình trạng bệnh lý: Các tình trạng như tăng huyết áp, tiểu đường, hội chứng chuyển hóa và bệnh thận làm giảm khả năng bài tiết axit uric.
- Thuốc: Một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu, aspirin và thuốc ức chế miễn dịch có thể làm tăng nồng độ axit uric.
- Di truyền: Tiền sử gia đình mắc bệnh gút làm tăng nguy cơ mắc bệnh, cho thấy cơ địa di truyền.
Nhận biết các dấu hiệu của bệnh gút
Phát hiện sớm bệnh gút là rất quan trọng để ngăn ngừa tổn thương khớp và kiểm soát cơn đau hiệu quả. Các dấu hiệu phổ biến bao gồm:
- Đau dữ dội đột ngột: Thường ảnh hưởng đến ngón chân cái, nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến mắt cá chân, đầu gối, cổ tay và ngón tay.
- Sưng và đỏ: Khớp bị ảnh hưởng có biểu hiện sưng, nóng và viêm.
- Phạm vi chuyển động hạn chế: Đau và sưng có thể hạn chế chuyển động của khớp.
- Cảm giác khó chịu kéo dài: Sau cơn bùng phát ban đầu, cảm giác khó chịu có thể kéo dài trong nhiều ngày đến nhiều tuần.
Lưu ý: Các cơn gút thường xảy ra vào ban đêm và có thể do các yếu tố như căng thẳng, rượu hoặc một số loại thực phẩm nhất định gây ra.
Phương pháp điều trị bệnh Gút hiệu quả
Việc kiểm soát bệnh gút đòi hỏi sự kết hợp giữa thay đổi lối sống và điều trị y tế.
Thay đổi lối sống
- Điều chỉnh chế độ ăn uống: Giảm lượng thực phẩm có nhiều purin, hạn chế rượu và tránh đồ uống có đường.
- Duy trì cân nặng khỏe mạnh: Giảm cân thừa có thể làm giảm nồng độ axit uric và giảm tần suất bùng phát.
- Giữ đủ nước: Uống nhiều nước giúp thận đào thải axit uric hiệu quả hơn.
- Hạn chế thực phẩm có đường và đường Fructose: Những thực phẩm này có thể làm tăng sản xuất axit uric.
Điều trị y tế
- Thuốc điều trị cơn đau cấp tính: Thuốc chống viêm không steroid (NSAID), colchicine hoặc corticosteroid giúp giảm đau và giảm viêm.
- Thuốc hạ axit uric: Allopurinol và febuxostat giúp ngăn ngừa các cơn gút trong tương lai bằng cách giảm nồng độ axit uric.
- Theo dõi và tiếp tục: Kiểm tra sức khỏe thường xuyên với bác sĩ chăm sóc sức khỏe của bạn để đảm bảo quản lý hiệu quả.
Khi nào nên đi khám bác sĩ
Tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu:
- Bạn đột nhiên cảm thấy đau khớp dữ dội kèm theo sưng và đỏ.
- Các triệu chứng vẫn tiếp diễn mặc dù đã dùng thuốc không kê đơn.
- Bạn thường xuyên bị các cơn gút tấn công.
- Bạn nhận thấy có hạt tophi (tinh thể urat lắng đọng dưới da).
Chẩn đoán và điều trị sớm là chìa khóa để kiểm soát bệnh gút và ngăn ngừa biến chứng.