Hóa đơn thanh toán – Mối nguy hại tiềm ẩn
Hằng ngày, hàng triệu người tiêu dùng tại Việt Nam tiếp xúc với hóa đơn, biên lai thanh toán từ siêu thị, cửa hàng tiện lợi, cây xăng… mà không biết rằng loại giấy tưởng chừng vô hại ấy có thể chứa một chất hóa học độc hại: BPA (Bisphenol A) – được cảnh báo là chất có khả năng gây ung thư và rối loạn nội tiết tố.
BPA – “Kẻ thù thầm lặng” trong giấy in nhiệt
Theo các chuyên gia y tế và môi trường, BPA thường được dùng trong lớp phủ hóa học của giấy in nhiệt, loại giấy phổ biến được dùng để in hóa đơn nhanh tại các máy POS. Khi giấy được làm nóng bởi đầu in, lớp phủ này sẽ tạo ra văn bản mà không cần mực.
Tuy nhiên, BPA có thể thấm qua da người chỉ sau vài giây tiếp xúc. Những người thường xuyên cầm, chạm, hoặc vò hóa đơn – đặc biệt là nhân viên thu ngân, kế toán, nhân viên vận chuyển… – có nguy cơ tiếp xúc cao hơn gấp nhiều lần so với người bình thường.
Tác hại được cảnh báo bởi nhiều tổ chức quốc tế
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp BPA vào nhóm hóa chất nguy hiểm với khả năng gây rối loạn nội tiết tố, ảnh hưởng đến hệ sinh sản, hệ thần kinh, nguy cơ ung thư vú và tuyến tiền liệt.
- Một nghiên cứu của Đại học Missouri (Mỹ) năm 2021 cho thấy: Chỉ sau 2 giây tiếp xúc hóa đơn chứa BPA, nồng độ chất này trong máu có thể tăng rõ rệt.
Tại Việt Nam: Thiếu cảnh báo và kiểm soát
Hiện nay, tại Việt Nam, chưa có quy định bắt buộc doanh nghiệp phải sử dụng giấy in nhiệt không chứa BPA. Các siêu thị, nhà hàng, cây xăng… vẫn sử dụng rộng rãi loại giấy này do chi phí thấp và tiện lợi.
Trong khi đó, nhận thức của người dân vẫn còn hạn chế. Rất ít người biết về mối nguy tiềm ẩn, và hầu hết giữ hóa đơn trong ví, chạm tay khi chưa rửa sạch hoặc để gần thực phẩm.
Làm gì để bảo vệ sức khỏe?
Chuyên gia y tế khuyến cáo:
- Không vò, xé, chơi với hóa đơn giấy.
- Không để hóa đơn tiếp xúc với da quá lâu, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai.
- Rửa tay sau khi cầm biên lai, nhất là trước khi ăn uống.
- Không để hóa đơn lẫn trong túi đựng thực phẩm, túi xách, ví.
- Chuyển sang hóa đơn điện tử hoặc yêu cầu nhà bán hàng không in hóa đơn nếu không cần thiết.
Giải pháp bền vững: Hóa đơn điện tử và giấy không chứa BPA
Một số doanh nghiệp hiện đã chuyển sang sử dụng giấy in nhiệt không chứa BPA (BPA-free) hoặc giấy chứa BPS – ít độc hơn, nhưng vẫn cần giám sát chặt chẽ hơn. Đồng thời, việc triển khai hóa đơn điện tử được xem là giải pháp thân thiện với môi trường và sức khỏe.
Kết luận
Hóa đơn – một vật nhỏ nhưng lại ẩn chứa rủi ro lớn nếu không được kiểm soát. Trong thời đại tiêu dùng hiện đại, việc hiểu rõ những nguy cơ tiềm ẩn trong các sản phẩm hàng ngày là điều cấp thiết. Đã đến lúc cả doanh nghiệp và người tiêu dùng cần chuyển mình vì sức khỏe cộng đồng.
📌 Nguồn tham khảo:
- WHO (Tổ chức Y tế Thế giới)
- National Institute of Environmental Health Sciences (NIEHS)
- Báo cáo nghiên cứu từ Đại học Missouri (2021)