Thế giới kinh doanh đang chuyển hướng. Thiện nguyện không còn là hoạt động phụ mà trở thành DNA của doanh nghiệp hiện đại.
Các mô hình chính
B Corporation – Doanh nghiệp vì lợi ích cộng đồng
B Corp cam kết cân bằng lợi nhuận với tác động xã hội. Hơn 4,000 công ty toàn cầu đã được chứng nhận.
Tiêu chuẩn cốt lõi:
- Quản trị minh bạch
- Đối xử công bằng với nhân viên
- Phát triển cộng đồng địa phương
- Bảo vệ môi trường
- Sản phẩm có lợi cho xã hội
Ví dụ thành công – Ben & Jerry’s:
- Nguyên liệu từ nhà cung cấp thương mại công bằng
- Tỷ lệ lương tối đa 5:1 (CEO không quá 5 lần nhân viên thấp nhất)
- Hỗ trợ hơn 2 triệu USD/năm cho tổ chức cộng đồng
Mô hình “Mua một tặng một”
TOMS Shoes tiên phong với công thức đơn giản: bán 1 đôi giày = tặng 1 đôi giày.
Kết quả ấn tượng:
- 100+ triệu đôi giày được tặng
- 780,000+ ca phục hồi thị lực
- Doanh thu đỉnh cao 2+ tỷ USD
Bài học quan trọng:
- Mô hình đơn giản dễ lan truyền
- Cần phát triển để tránh “tâm lý cứu thế”
- Trao quyền cộng đồng hiệu quả hơn từ thiện đơn thuần
Tạo giá trị chung
Unilever Shakti Program tại Ấn Độ trao quyền cho phụ nữ nông thôn trở thành nhà phân phối.
Thành tựu:
- 70,000+ doanh nhân Shakti
- Phủ sóng 165,000 làng
- Thu nhập tăng 30-50%
- Kênh doanh thu 500+ triệu USD
Xu hướng môi trường
Interface Inc. – Từ Mission Zero đến Climate Take Back
Hành trình chuyển đổi:
- 1994: Thức tỉnh về sustainability
- 1996-2020: Loại bỏ hoàn toàn tác động môi trường
- 2016-nay: Đảo ngược tình trạng nóng lên toàn cầu
Kết quả kinh doanh:
- Tiết kiệm 500+ triệu USD từ cải thiện hiệu quả
- Giảm 96% cường độ carbon
- Tăng giá trị thương hiệu và lòng trung thành khách hàng
Công nghệ vì cộng đồng
Microsoft AI for Good
Cam kết 165 triệu USD giải quyết thách thức nhân đạo bằng AI.
Bốn trụ cột:
- AI cho Trái đất
- AI cho Khả năng tiếp cận
- AI cho Hành động nhân đạo
- AI cho Sức khỏe
Salesforce – Mô hình 1-1-1
- 1% cổ phần cho từ thiện
- 1% sản phẩm cho tổ chức phi lợi nhuận
- 1% thời gian nhân viên cho tình nguyện
Tác động:
- 56 giờ tình nguyện/nhân viên/năm
- 330+ triệu USD tài trợ giáo dục
- 6.8+ triệu giờ tình nguyện toàn cầu
Câu chuyện Việt Nam
Tiki
- TikiNOW tạo việc làm cho hàng nghìn tài xế
- Đào tạo an toàn và dịch vụ khách hàng
- Bảo hiểm và vay vốn mua xe
VinGroup
- VinUni: Đầu tư 1.5 tỷ USD vào giáo dục
- Vinmec: Chăm sóc sức khỏe cộng đồng
- VinFast: Giao thông bền vững
Yếu tố thành công
Công thức chiến thắng:
- Mục đích chân thực: Xuất phát từ lòng quan tâm thực sự
- Đo lường rõ ràng: Metrics cho cả tác động kinh doanh và xã hội
- Đổi mới sáng tạo: Tận dụng công nghệ và tư duy sáng tạo
- Hợp tác: Đối tác để mở rộng tác động
- Kiên trì: Cam kết dài hạn dù gặp thách thức
Tương lai
Thị trường đầu tư tác động đạt 715+ tỷ USD, dự kiến 2.3 nghìn tỷ USD năm 2025. ESG trở thành yêu cầu bắt buộc. Công nghệ ngày càng dân chủ hóa.
Kết luận: Các mô hình này chứng minh “làm tốt” và “kinh doanh tốt” có thể song hành. Đây chính là tương lai của doanh nghiệp – tạo lợi nhuận đồng thời giải quyết thách thức toàn cầu.